De openbaar aanklager in de Azerbeidzjan heeft onderzoeksjournaliste Khadija Ismayilova gearresteerd. Ismayilova schrijft al jaren over corruptie in haar land. Ismayilova is lid van ICIJ, een internationaal consortium van onderzoeksjournalisten in meer dan 60 landen, waarbij ook Trouw is aangesloten. De Nederlandse ambassadeur in Azerbeidzjan, Robbert Gabriëlse, heeft inmiddels zijn zorg overgebracht aan de autoriteiten in Azerbeidzjan.

Volgens ICIJ zijn de redenen die de aanklager opgeeft voor haar arrestatie vals. ,,Het is slechts een excuus om haar het zwijgen op te leggen en haar corruptie-onderzoeken te dwarsbomen.’’ Ismayilova publiceerde recent over de corruptie en de rijkdom van de Azerbeidzjaanse president Aliyev en zijn familieleden. Ze baseerde zich onder meer op documenten van offshore-banken die waren gelekt naar ICIJ. Ook Trouw heeft uit deze documenten gepubliceerd. Afgelopen maand nog kreeg ze van de autoriteiten in Azerbeidzjan een uitreisverbod naar de VS.  Ze was gevraagd om voor een commissie van het Amerikaanse Congress te verschijnen om een verklaring af te leggen over de corruptie in haar regio.

ICIJ heeft bij het openbaar ministerie in Bakoe geprotesteerd tegen de aanhouding van Ismayilova. ,,Dit zal Azerbeidzjan alleen maar meer publiciteit opleveren. Anderen binnen ICIJ zullen haar werk voortzetten. De collega’s van Ismayilova zitten over de hele wereld’’, aldus Marina Walker van ICIJ in haar brief aan de autoriteiten in Bakoe. Onderzoeksjournalisten uit tientallen landen hebben ambassades gevraagd om in actie te komen tegen de arrestatie. Trouw heeft in een brief aan de ambassade van Azerbeidzjan in Den Haag geprotesteerd. Ook heeft de krant de Nederlandse ambassade in Bakoe gevraagd om in actie te komen.

Ismayilova is de afgelopen tijd vaker door de Azerbeidzjaanse regering onder druk gezet. Ze heeft jaren ongestoord corruptieonderzoeken kunnen doen. Volgens Drew Sullivan, hoofdredacteur van een journalistengroep die onder meer vanuit Boekarest onderzoek doet naar georganiseerde misdaad en corruptie, is de situatie voor journalisten in Azerbeidzjaan en andere landen onder Russische invloed, de afgelopen tijd veel moeilijker geworden. Ismayilova werkt voor de journalistengroep van Sullivan en voor Radio Free Europe.

Op 11 december 2014 reageerde de Nederlandse ambassadeur in Azerbeidzjan, Robbert Gabriëlse, op het verzoek van Trouw om voor Khadija Ismayilova op te komen.

Tekst mail ambassadeur Robbert Gabriëlse, Azerbeidzjan:

Nederland heeft zorgen over de mensenrechtensituatie in Azerbeidzjan. Afgelopen week hebben we die hier – opnieuw – opgebracht bij de autoriteiten, inclusief de situatie van mevrouw Ismayilova. Deze week zal in EU-verband de mensenrechtensituatie in het land opnieuw worden besproken. 

Zowel in internationaal kader (EU,OVSE en RvE) als rechtstreeks stellen we de mensenrechtensituatie in het land regelmatig aan de orde. De Nederlandse ambassade is actief in een groep van gelijkgezinde landen (deels EU, deels anderen) die regelmatig bijeenkomen en bezien welke stappen hierin gezet kunnen worden. Als Nederlandse ambassade in Bakoe volgen wij, in afstemming met gelijkgezinde landen, de rechtsgang rond MR activisten op de voet. Waar mogelijk zijn wij ook bij rechtszaken aanwezig. Daarnaast hebben wij regelmatig contact met mensenrechtenverdedigers en vertegenwoordigers van NGO’s.

Dinsdag 9 december is met tien van hen overlegd op de ambassade. Mevrouw Ismayilova zou daar ook bij aanwezig zijn geweest, ware het niet dat zij vrijdag is gearresteerd.

Graag maak ik u ook nog attent op een verklaring van de woordvoerder van de EU Hoge Vertegenwoordiger Federica Mogherini over de arrestatie van Khadija Ismayilova.

Robbert J. Gabriëlse

Ambassador

Embassy of the Kingdom of the Netherlands 

96, Nizami Street, Baku, AZ 1010, Azerbaijan