Ruim 700 interne documenten van vijf Nederlandse ministeries zijn sinds vandaag toegankelijk gemaakt door de Universiteit van Californië in San Francisco.

Het gaat om documenten over het tabaksbeleid tussen 2000 en 2011, afkomstig uit de archieven van de ministeries van VWS, Financiën, Economische zaken, Algemene zaken en Buitenlandse zaken.

De documenten zijn in 2011 openbaar gemaakt na een verzoek van dagblad Trouw op grond van de Wet Openbaarheid van Bestuur. Trouw wilde weten hoe groot de invloed is geweest van de Nederlandse tabaksindustrie op het tabaks(ontmoedigings-)beleid van de Nederlandse overheid. Die invloed was groot, zo bleek uit een serie artikelen die tussen december 2011 en maart 2012 in de krant zijn verschenen. Minister Schippers (VWS) kreeg een reeks Kamervragen.

Een selectie van de artikelen in Trouw is te lezen op de website van de krant:

Roker wordt aan zijn lot overgelaten (10 december 2011)

Sigarettenbranche is kind aan huis in Den Haag (10 december 2011)

Tabaksindustrie stookt Economische Zaken op (21 december 2011)

Tabakslobby spreekt mee in Den Haag (21 december 2011)

Waarom we niet weten wat er in een sigaret zit (23 januari 2012)

KWF: Wat Schippers zegt, klopt niet (21 februari 2012)

Onderonsjes met de tabaksindustrie (21 februari 2012)

De expert en de tabak (1 maart 2012)

De 709 documenten werden pas na vele maanden door de ministeries verstrekt. De documenten zijn op initiatief van KWF Kankerbestrijding door de Universiteit van Maastricht gescand. Ze zijn nu op elk zoekwoord te raadplegen.

De documenten zijn te vinden in de Legacy Tobacco Documents Library (LTDL) van de Universiteit van Californië. Deze website is onder meer een initiatief van prof. Stanton Glantz, de man die in de jaren tachtig van een ‘whistleblower’- een wetenschapper die werkte voor British American Tobacco Company – enkele dozen met interne documenten toegespeeld kreeg. Over die affaire is destijds de speelfilm The Insider met Al Pacino gemaakt. De site is tot stand gekomen door een miljoenensubsidie van (onder meer) de American Legacy Foundation.

In de Californische database zitten meer dan 80 miljoen interne bedrijfsdocumenten die de (Amerikaanse) tabaksindustrie in de jaren negentig openbaar heeft moeten maken. Die openbaarheid werd afgedwongen in een enorme schikking van 240 miljard dollar die de industrie destijds overeenkwam met enkele Amerikaanse staten, die een proces hadden aangespannen tegen de industrie wegens de extra kosten die de overheid had moeten maken om zieke rokers te behandelen.

De industrie, zo bleek uit de documenten, heeft decennialang (en met succes) miljoenen dollars geïnvesteerd in grote campagnes om twijfel te zaaien over de risico’s van roken. Zolang de controverse over roken en gezondheid bleef bestaan, namen overheden geen maatregelen.

”Wij zijn blij dat deze documenten nu toegankelijk zijn voor onderzoekers”, aldus Kim Klausner, hoofd van de LTDL in San Francisco. Zie de mededeling op de site van LTDL.

Dit is de directe link naar de Nederlands-talige documenten.

Naar de website van de Universiteit van Maastricht.

Naar de website van TabakNee.