Overbevissing is volgens hem niet de hoofdoorzaak van de dreigende teloorgang. “Als de visstand daalt, moet je beheersmaatregelen nemen: minder visserij toelaten. Dat is onvoldoende gebeurd in de zuid-Pacific.”

Nederlandse reders, die tot voor kort met enorme vriestrawlers in de Stille Oceaan op horsmakreel visten, hebben volgens internationale experts bijgedragen aan de terugloop van deze vissoort. Mede door toedoen van deze varende visserijfabrieken, ook afkomstig uit andere landen, die in het gebied hebben geopereerd is de horsmakreel er vrijwel verdwenen.

Volgens ICIJ, een internationaal consortium van onderzoeksjournalisten, is de horsmakreelstand in twintig jaar met 90 procent afgenomen in de ooit rijke zuidelijke zeeën. Dat komt vooral door overbevissing, zegt ook Ad Corten, visserijwetenschapper en adviseur van overheden en reders op het gebied van duurzame visvangst. “Klimaatverandering zal zeker een rol spelen, maar de hoofdoorzaak is toch echt overbevissing.”

Lees verder op Trouw.nl

Lees het volledige verhaal (Engelstalig) op de nieuwssite van journalistenorganisatie ICIJ

Op de kaart is te zien dat vrijwel in alle grote zeeën de productiviteit in meer of mindere mate is verslechterd door overbevissing, ook in de Stille Oceaan. Het WNF wil met de publicatie de discussie over een nieuw Europees visserijbeleid beïnvloeden.

Volgens oceanen-expert Carel Drijver (WNF) toont Brussel onvoldoende verantwoordelijkheid voor de visserijactiviteiten van Europese reders op verre wateren. Het ontbreekt volgens hem onder meer aan transparantie over de vangsten. “De Nederlandse overheid moet zich in Brussel sterk maken voor toepassing van de Europese regels voor beheer van viswateren overal ter wereld. Anders stopt de roofbouw op natuurlijke hulpbronnen nooit.”

Lees verder op Trouw.nl

Door toedoen van de varende visserijfabrieken is de horsmakreel in de zuid-Pacific vrijwel verdwenen. Vooral schepen onder Chinese en Russische vlag hebben een grote rol gespeeld bij de overbevissing. In twintig jaar is de vis, die veel in Afrika wordt gegeten, er met 90 procent teruggelopen. Dit blijkt uit onderzoek in acht landen door ICIJ, een samenverwerkingsverband van journalisten, naar de visserij op horsmakreel in de zuid-Pacific.

Gerard van Balsfoort, voorzitter van PFA, een Nederlandse federatie van reders, zegt dat er in de zuid-Pacific te veel vis is gevangen in een periode dat horsmakreel in een natuurlijke, neergaande cyclus zat. “De hele vloot is hier schuldig aan, ook de leden van de PFA.” Sommige experts pleiten voor een totale vangststop van vijf jaar, zoals ooit in de Noordzee toen bleek dat de haring vrijwel was weggevist.

Volgende week komen twintig landen, waaronder ook de Europese Unie, in Santiago, Chili, bijeen in een poging maatregelen af te spreken. Er wordt al sinds 2006 gepraat over een beter visserijbeheer in het enorme zeegebied. Tot dusver is er geen bindend verdrag.

Volgens milieuorganisatie Greenpeace konden langeafstandsvloten, onder meer uit Europa, het afgelegen  visgebied makkelijk bereiken dankzij overheidssubsidies op brandstof en EU-subsidies voor modernisering van schepen.

Lees verder op Trouw.nl

Huisarts Hans van der Linde dagvaardt vandaag bij de rechtbank van Middelburg de minister van VWS Edith Schippers en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM en eist vergoeding van geleden schade.

De huisarts verwijt hun schending  van artikel 10 van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) dat de vrijheid van meningsuiting van burgers beschermt. Volgens Van der Linde proberen het RIVM en minister Edith Schippers zijn vrijheid van meningsuiting  te belemmeren door het aanspannen van een voor hem onbetaalbare bodemprocedure. Uitlatingen over belangenverstrengeling van griepexperts zijn daarvoor de aanleiding.  Het wetenschappelijke en maatschappelijke debat over het nut van de influenzavaccinatie is daarmee door de Staat naar de rechtbank verplaatst. Eerder hebben tal van hoogleraren en medische wetenschappers in de media geprotesteerd tegen deze intimiderende rechtsgang. Minister Schippers besloot het proces niettemin door te zetten.

,,Het door de overheid monddood maken van burgers, in het bijzonder van medisch publicisten zoals ik die gemotiveerd en in het algemeen belang misstanden bij de overheid signaleren,  is volgens de Europese wetgeving in strijd met fundamentele rechten van de mensen,  aldus Van der Linde. Vandaag heeft Van der Linde bij de rechtbank zijn schriftelijke verweer ingediend tegen de dagvaarding die door de Staat tegen hem is uitgebracht. In deze conclusie van antwoord is een tegeneis (eis in reconventie ) opgenomen: de Staat maakt een ongeoorloofde inbreuk op artikel 10 van de EVRM.

Het complete verweer, bijna 50 bladzijden, is  hier te downloaden.

Meer dan 1000 mensen hebben inmiddels op de bankrekening 16.79.65.425 van het   steunfonds van de stichting Steun Huisarts in Proces in totaal 46.000 euro gestort om Van der Linde in staat te stellen zich voor de rechtbank te verdedigen.

Sinds 2007 is bij wet geregeld dat de rijksoverheid informatie over toevoegingen openbaar moet maken voor het publiek. Dat had voor het eerst gebeurd moeten zijn in januari 2008.

Tot dusver is er niets gepubliceerd, hoewel de tabaksindustrie de gegevens over toevoegingen wel aanlevert. Het ministerie van volksgezondheid zegt te hopen dat de informatie dit jaar vrij komt.

“Het doel is tabaksingrediënten te publiceren op een informatieve en publieksvriendelijke manier. De burger moet er iets aan hebben en er de juiste conclusies uit kunnen trekken. Om dat op een vergelijkbare en heldere manier te doen, heeft veel meer tijd gekost dan verwacht en gehoopt”, aldus een woordvoerster van minister Edith Schippers (volksgezondheid).

Vanaf morgen overleggen in Genève bij de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) afgevaardigden van zeventig landen achter gesloten deuren over internationale regels voor het toevoegen van geur- en smaakstoffen aan tabak. Ook binnen de EU wordt gesproken over een strenger ingrediëntenbeleid.

Er zijn aanwijzingen dat toevoegingen aan tabak het roken voor beginnende rokers vergemakkelijken. Menthol is zo’n additief. De toevoeging verdooft de bovenste luchtwegen waardoor de harde smaak van tabak wordt gemaskeerd. Aan sigaretten worden onder meer drop, cacao en suiker toegevoegd. Ook het extract van de valeriaanwortel – een kalmerend middel – is een veel gebruikte tabakstoevoeging.

Lees verder op Trouw.nl

Op de kantoren van Natuur & Milieu en Milieudefensie wordt reikhalzend uitgekeken naar 27 januari 2012. Uiterlijk op die datum moet de overheidsdienst die in Nederland bestrijdingsmiddelen toelaat, een stapeltje tot dusver geheime rapporten afleveren. Het zijn studies over de milieurisico’s van een bestrijdingsmiddel van fabrikant Bayer.

Zes jaar geleden vroegen de milieuclubs de rapporten op bij de overheidsinstantie die ze heeft, het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) in Wageningen. Het Ctgb weigerde de documenten af te geven, omdat Bayer zich verzette. Openbaarmaking zou de concurrentiepositie van het bedrijf aantasten. De rapporten moesten worden beschouwd als een bedrijfsgeheim, vond de producent. Het was een standaardverweer dat vaker bij openbaarheidsverzoeken werd gehanteerd.

Lees verder op Trouw.nl

Uit een email  (januari 2011) van de werkgeversorganisatie VNO-NCW aan een ambtenaar van het ministerie van Economische Zaken: “Zou je het volgende eens met Maxime kunnen bespreken? Het beleid ten aanzien van alcohol en tabak is een exclusieve aangelegenheid van VWS. Vroeger was dat anders, toen was EZ medebepalend voor het beleid en ook medeondertekenend. Dat was om een evenwicht te vinden tussen gezondheids- en economische belangen. De alcohol- en tabaksindustrie heeft daar veel hinder van ondervonden. Zij hebben erg te lijden onder de eenzijdigheid van het beleid en het onbegrip voor hun situatie. Zou het geen tijd worden om de invloed van Economische Zaken weer in oude luister te herstellen?”

Waar is de tijd gebleven dat het machtige ministerie van economische zaken zich nog volop kon bemoeien met ‘s lands tabaksbeleid? De tijd van minister Annemarie Jorritsma (VVD), die in ministersbrieven haar collega Els Borst (volksgezondheid, welzijn en sport, D66) op de huid zat als ze weer eens de tabaksindustrie te schande had gemaakt. Willem Jan Roelofs van de vereniging van sigarettenfabrikanten denkt met weemoed terug aan die tijd, eind jaren negentig van de vorige eeuw.

Uit een brief van de Stichting Sigaretten Industrie, de lobbyclub van Roelofs, aan het ministerie van economische zaken, landbouw en innovatie van 20 oktober 2010: “Wij willen graag onze dank overbrengen voor het gesprek dat wij met u mochten hebben.” In de brief wijst de tabaksindustrie met bezorgdheid op internationale ontwikkelingen ‘die sterke invloed hebben op de agenda van de Europese en nationale gezondheidsautoriteiten’. Europa en de Wereldgezondheidsorganisatie broeden op plannen om de belangrijkste vermijdbare doodsoorzaak – roken – aan te pakken.

De industrie wil maximale greep op het beleid. Industrievriendelijke departementen, zoals Economische Zaken (EZ), moeten weer tegenwicht bieden aan de gezondheidslobby van VWS. In de brief aan EZ schrijven Roelofs en zijn collega’s uit de sector, dat zij een recent pleidooi van de werkgeversorganisatie VNO-NCW voor ‘een sterker ministerie van economische zaken ten zeerste ondersteunen’. “Wij pleiten voor een grotere betrokkenheid van uw ministerie bij de verdere ontwikkeling van het Nederlandse, Europese en internationale tabaksbeleid.”

Lees verder op Trouw.nl

Sinds vandaag is er een steunfonds om huisarts Hans van der Linde uit Capelle aan den IJssel financieel bij te staan in het proces dat tegen hem is aangespannen door het Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM) en diens directeur infectieziektebestrijding prof. dr. Roel Coutinho.

Hans van der Linde twijfelt aan het nut van de griepprik. Het RIVM en Roel Coutinho twijfelen daar niet aan. Als hoogleraar werkt Coutinho samen met farmaceutische bedrijven. Van der Linde heeft dat openbaar gemaakt en hij noemde dit belangenverstrengeling.  Toen hij op last van de directeur-generaal van het RIVM zijn mededelingen niet wilde terugnemen, is hij gedagvaard voor een rechtszaak (een zogenaamde bodemprocedure) bij de rechtbank in Middelburg.

Het RIVM en Roel Coutinho kozen voor een intimiderende rechtsgang in plaats van een open discussie.

Een rechtszaak kan jaren voortslepen, waardoor de kosten voor Hans van der Linde kunnen oplopen van 50.000 euro of mogelijk veel meer – zeker als ook hoger beroep wordt ingesteld. Van der Linde draait zelf op voor de kosten. Zelfs als het RIVM uiteindelijk de zaak verliest, krijgt Van der Linde dat geld niet terug – hoogstens een zeer beperkt deel van de kosten. Het RIVM en Coutinho hebben die zorgen niet, zij procederen op kosten van de overheid, van belastinggeld dus.

Van der Linde zal het proces zonder financiële hulp niet kunnen voeren. Hij kan zonder steun van derden geen adequate rechtsbijstand inhuren. In dat geval is hij genoodzaakt de handdoek in de ring te gooien. Per saldo zou dit betekenen dat het RIVM en prof. Coutinho een kritische huisarts de mond hebben gesnoerd.

Het gaat in deze zaak ook om de vrijheid van meningsuiting. Van der Linde, en met hem een groot aantal artsen, hoogleraren en andere geïnteresseerden, vinden dat het debat over nut en noodzaak van de griepprik breeduit in de samenleving moet worden gevoerd, niet voor een rechtbank (zie hierover ook een artikel in de wetenschapsbijlage van de Volkskrant van zaterdag 10 december 2011).

Maar de overheid zet de rechtszaak door.

Hans van der Linde kan zich alleen goed verdedigen als hij financiële steun krijgt. In ingezonden brieven in de media is afgelopen weken veelvuldig aangedrongen op de vorming van een steunfonds voor Van der Linde. Dat steunfonds is er nu:

stichting STEUN HUISARTS IN PROCES, bankrekening 16.79.65.425 (Rabobank)

Een onafhankelijk  stichtingsbestuur, onder voorzitterschap van de Amsterdamse neuroloog (AMC) prof. dr. Rien Vermeulen, houdt toezicht op de besteding van gelden en zal daarvan verslag uitbrengen op de website: steunhuisartsinproces.nl

Uit een recente e-mail van marktleider Philip Morris aan het ministerie van financiën: “Philip Morris Holland en het ministerie van financiën kennen een lange traditie van dialoog en wij hebben in het verleden vaak presentaties gegeven over internationale ontwikkelingen en diverse internationale belastingmodellen die altijd zeer werden gewaardeerd en als verrijkend werden ervaren. Wij hopen dat we deze traditie voort kunnen zetten.” De ambtenaar antwoordde: “Wij staan er best voor open jullie verhaal aan te horen. (…) Philip Morris is welkom om een keer op Financiën langs te komen.”

Hoewel Nederland een internationaal verdrag tekende dat overheden verplicht zeer terughoudend zijn in contacten met tabaksfabrikanten, is de branche van sigaretten en shag kind aan huis in Den Haag. Niet alleen de ministeries van financiën en economische zaken, maar ook volksgezondheid onderhouden intensieve contacten met de tabaksindustrie. Ambtenaren leggen bedrijfsbezoeken af bij sigarettenfabrikanten, soms zelfs op eigen initiatief, en de tabakslobbyisten lopen in en uit bij de ministeries.

De e-mail van Financiën illustreert de welwillendheid waarmee de tabaksindustrie in Nederland wordt bejegend. Rokers brengen een smak accijnsgeld op, 2,1 miljard vorig jaar. De brancheorganisaties van de tabakssector, maar ook individuele firma’s zijn welkom op de departementen. Ze mogen meepraten over beleid. Ze ontmoeten bewindslieden. Ze gaan met elkaar op bedrijfsexcursie.

Lees verder op Trouw.nl

De briefschrijvers, onder wie ook de directeuren van KWF Kankerbestrijding, de Hartstichting en het Astma Fonds, wijzen op het buurland Groot-Brittannië waar onlangs het tabaksbeleid juist flink is aangescherpt. Het contrast tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk kan niet groter zijn, volgens de experts.

De aanval in The Lancet komt vlak nadat een ander wetenschappelijk tijdschrift (European Journal of Public Health) een analyse publiceerde van het Centrum voor Tabaksonderzoek van de Universiteit van Californië naar de manier waarop in 2009 de rookvrije horeca in Nederland is geïntroduceerd.

Lees verder op Trouw.nl