Oorlogsmisdaden

Silbertanne, de Duitse sluipmoorden

14 oktober 2010 17:26, by No comments yet

In het boek ’Sluipmoordenaars’ over de Silbertanne-moorden beschrijft historica Inger Schaap onder meer de moord op drie inwoners van Leiden in 1944. Uit de reconstructie blijkt de volstrekte willekeur waarmee de bezetter Nederlandse slachtoffers selecteerde voor liquidatie, met de bedoeling het ondergrondse verzet te breken.

Het geheime commando dat de sluipmoorden uitvoerde, doodde in de Tweede Wereldoorlog 45 onschuldige Nederlanders. Elf anderen overleefden de aanslagen.

De naam Silbertanne is pas na de oorlog bekend geworden. Het was een codenaam, die hoge Duitse officieren meegaven aan de moordopdrachten. De Duitse bezetter wilde met Gegenterror wraak nemen op daden van het verzet. Voor iedere vermoorde Duitser, NSB’er of landwachter moesten drie Nederlanders worden omgebracht. In de praktijk bleek dit voornemen niet haalbaar.

Lees verder op Trouw.nl

’Is het erg? Ze knikte: Heel erg’

14 oktober 2010 17:19, by No comments yet

Dit zijn de eerste alinea’s van een voorpublicatie uit het boek  ‘Sluipmoordenaars. De Silbertanne-moorden in Nederland 1943-1944′ van de Historica Inger Schaap, gepubliceerd in Trouw van 14 oktober 2010. Schaap deed uitgebreid archiefonderzoek naar deze geheimzinnige episode uit de Tweede Wereldoorlog. Ze sprak met nabestaanden van geliquideerde Nederlanders.

door Inger Schaap

Willem Diederix vormde een bedreiging voor het georganiseerde verzet in Leiden. Sinds hij in november 1943 de leiding had gekregen van het Gewestelijk Arbeidsbureau, kon het bureau niet meer gebruikt worden voor allerlei verzetsdaden, zoals voorheen wel gebeurde. Zo verstrekte het bureau valse persoonsbewijzen en voedselbonnen waardoor vele onderduikers van eten konden worden voorzien. Christiaan de Jong, conrector van het Stedelijk Gymnasium, regelde op die manier ook persoonsbewijzen voor zijn leerlingen uit de hoogste klassen, die opgeroepen werden voor de arbeidsinzet.

Het verzet besloot Diederix om te brengen. Dagenlang werd hij geschaduwd en het verzet wist precies wat zijn route van kantoor naar huis was. Maar juist op de dag van de aanslag nam hij een andere route. De drie verzetslieden die de opdracht uitvoerden, moesten snel anticiperen, waarop een van hen Diederix op de hoek van het Rapenburg van achteren neerschoot. Het leven van de collaborerende directeur kon gered worden in het Academisch Ziekenhuis Leiden.

Als vergelding voor deze aanslag beval de Höhere SS- und Polizeiführer Rauter, één van de leiders van het Duitse bestuur in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog, de Rotterdamse SD een groot commando naar Leiden te sturen en daar 85 personen gevangen te nemen en zes mensen dood te schieten bij wijze van Silbertanne.

Uiteindelijk werden er 35 mensen gevangengenomen en drie personen doodgeschoten. Onder de arrestanten was professor Cleveringa, bekend geworden door de protestrede die hij hield toen zijn Joodse collega werd ontslagen. De gijzelaars werden naar de kampen Vught en Sint-Michielsgestel afgevoerd.

Lees verder op Trouw.nl

Voor het boek klik hier

Zie ook:

‘Moorden voor de mof’, Trouw, 15 januari 2010

‘Na 65 jaar lijst met slachtoffers SS-commando’, Trouw 12 november 2009

‘Nu wil ik weten wie er geschoten heeft’, Trouw 12 november 2009

‘Een soort van ontknoping’, Trouw, 19 oktober 2009

Dossier oud-SS’er en Silbertanne-moordenaar Heinrich Boere, Trouw

Het bloedbad in Rawagede: Soms zijn zaken verjaard, soms niet

23 augustus 2010 14:07, by No comments yet

Nederland meet met twee maten als het gaat om duistere episodes uit het verleden, zegt Liesbeth Zegveld. Ze is de advocaat van Indonesische weduwen, die de staat aansprakelijk hebben gesteld voor de executie in december 1947 van hun mannen door Nederlandse militairen tijdens politionele acties op Java.

De staat erkent dat er door het Nederlandse leger oorlogsmisdrijven zijn gepleegd en dat de standrechtelijke executies destijds onrechtmatig waren. Maar minister Verhagen van buitenlandse zaken wil de vrouwen geen financiële genoegdoening geven. De zaak is verjaard, zo stelt de landsadvocaat.

Toch vreemd, zegt Zegveld: als het gaat om vorderingen van slachtoffers uit de oorlog van 1940-1945 over restitutie van tegoeden, geeft de staat wel thuis. Ze noemt als voorbeeld de Goudstikker-zaak, waarbij uiteindelijk 202 kunstwerken aan de erven van deze Joods-Nederlandse kunsthandelaar zijn teruggegeven.

Lees verder op Trouw.nl

Strafzaak tegen SS’er Faber is kansloos

11 augustus 2010 09:42, by No comments yet

De kans dat er een nieuwe strafzaak komt tegen oud-SS’er Klaas Carel Faber is zeer klein. De oorlogsmisdaden die Faber worden aangerekend, zijn niet zwaar genoeg.

Strafvervolging in Duitsland is alleen mogelijk als er nieuwe belastende feiten tegen de hoogbejaarde Faber worden ingebracht. Vooralsnog is er geen zaak, zegt officier van justitie Thomas Steinkraus-Koch in München.

De Duitse minister Sabine Leutheusser-Schnarrenberger wil dat justitie in de Duitse deelstaat Beieren – waar Faber woont – opnieuw gaat onderzoeken of de man alsnog kan worden vervolgd. Faber – 88 inmiddels – woont sinds 1952 als vrij man in het zuid-Duitse Ingolstadt. Hij werd in 1947 in Nederland ter dood veroordeeld wegens medeplichtigheid aan moord op 22 personen, onder meer in het Drentse kamp Westerbork. Faber staat op de vijfde plaats in de toptien van meest gezochte oorlogsmisdadigers van het Simon Wiesenthal Centrum.

Lees verder op Trouw.nl

Eis levenslang tegen Heinrich Boere (89)

3 maart 2010 08:44, by No comments yet

Voor drie represaille-moorden die Heinrich Boere in 1944 pleegde op willekeurige Nederlandse burgers, eiste de Dortmundse officier van justitie Ulrich Maass dinsdag levenslang. De 89-jarige oorlogsmisdadiger, die in Nederland zijn straf ontliep, hoorde de eis gelaten aan. Zijn gezicht verraadde geen enkele emotie. Ook op de zestiende zittingsdag in zijn proces, sprak Boere geen woord.

Volgens Maass heeft Boere lafhartig en op verraderlijke wijze in opdracht van de Duitse bezetter de Bredase apotheker Frits Bicknese en Teun de Groot en Frans Kusters, beiden uit Voorschoten, geliquideerd uit vergelding voor aanslagen van het verzet op Duitse soldaten. Het betreft drie zogenaamde Silbertanne-moorden, uitgevoerd door het Sonderkommando Feldmeijer, waarvan Boere lid was. Doordat de moorden verraderlijk en lafhartig waren, zijn ze nu nog strafbaar volgens het Duitse recht.

Klik hier voor het volledige bericht op Trouw.nl

Mededader SS-moord weet zich niets te herinneren

16 januari 2010 15:33, by No comments yet

De enige nog levende getuige in de zaak-Heinrich Boere, mededader Jacob B. uit Rotterdam, herinnert zich bijna niets meer.

Vaag, heel vaag weet de 88-jarige oud-SS’er Jacob B. nog dat hij op een avond in 1944 in een winkel in Breda aanwezig was bij de liquidatie van apotheker Fritz Bicknese. Ja, SS’er Heinrich Boere was bij hem. „Nee, ik heb niet geschoten, ik heb nooit geschoten, ik had niet eens een wapen”, zei B. gisteren tegen de rechtbank in Aken. „Ik stond naast Boere. Toen viel er ineens een schot, die meneer is na dat schot meteen gevallen. Wij zijn direct weer weggegaan.”

Die vier zinnen waren zo ongeveer het langste antwoord dat B. gisteren gaf. Nors en nukkig reageerde de Rotterdammer op vragen van rechtbankpresident Gerd Nohl. Vaak met een ontkenning, nog vaker met ’ik weet het niet’ of ’ik kan het me niet herinneren’. Er zijn dan ook 65 jaren verstreken sinds de Silbertanne-moord op de Bredase apotheker Bicknese. Het was een vergeldingsactie voor een verzetsdaad. Boere heeft al bekend, zijn kompaan B. heeft er zijn straf al voor uitgezeten.

Klik hier voor het volledige bericht op Trouw.nl.

Moorden voor de mof: de liquidatie van twee burgemeesters

15 januari 2010 15:27, by 1 comment

Het waren Nederlanders in dienst van de Germaanse SS. Ze namen wraak voor acties van het verzet van hun landgenoten. Ze pleegden de zogeheten Silbertanne-moorden op gerespecteerde burgers, zoals de burgemeesters W.Wijnen en P.Smulders en apotheker Fritz Bicknese.

De rechtbank in de Duitse stad Aken verhoort vandaag via een videoverbinding met Rotterdam de 88-jarige Jacob B. Hij is de laatste, nog levende getuige in de strafzaak tegen oorlogsmisdadiger Heinrich Boere. Jacob B. executeerde in juli 1944 samen met Boere de Bredase apotheker Fritz Bicknese. Over dit misdrijf, dat justitie in Duitsland ook aan Boere ten laste heeft gelegd, zal de rechter hem vandaag vragen stellen. Het was een zogenaamde Silbertanne-moord. Uit wraak voor acties van het Nederlandse verzet liet de bezetter in het laatste oorlogsjaar zeker vijftig eerzame burgers vermoorden, door landgenoten in dienst van de Germaanse SS . Naast Bicknese trof dat lot ook twee Brabantse burgemeesters. Bij die twee liquidaties was Boere niet betrokken. Maar getuige B. was in die zaak één van de hoofddaders. B. is er in februari 1946 door het Bijzondere Gerechtshof in Den Bosch voor ter dood veroordeeld, een straf die kort daarna in levenslang is omgezet. In tegenstelling tot Boere zat B. zijn straf (13 jaar) uit. Een terugblik op de Brabantse burgemeestersmoorden.

Klik hier voor het volledige bericht op Trouw.nl.

Klik hier voor het dossier met artikelen over Heinrich Boere op Trouw.nl.

Boere geeft toe: Ik heb het gedaan

9 december 2009 16:12, by No comments yet

Oud-SS’er bekent liquidaties

Read more →

Rechtbank Aken moet EU-grondwet bekijken

4 december 2009 16:04, by No comments yet

Wordt oud-SS’er tweemaal voor zelfde feiten berecht?

Read more →

Advocaten: Oud-SS’er mag niet opnieuw berecht

1 december 2009 16:24, by No comments yet

’Zaak-Boere strijdig met EU-Grondwet’

Read more →

Boere spreekt, maar zonder spijt

28 november 2009 15:52, by No comments yet

Oud-SS’er rept in rechtbank over kinderjaren en tijd in het Duitse leger

Read more →

’Zaak-Boere lijkt schertsvertoning’

23 november 2009 15:42, by No comments yet

Kritiek op Duitse justitie in zaak tegen oud-SS’er

Read more →

’Nu wil ik weten wie er geschoten heeft’

13 november 2009 14:42, by No comments yet

In de twee laatste oorlogsjaren trachtte de Duitse bezetter met ’Gegenterror’ de ondergrondse te ondermijnen. De SS’er Heinrich Boere, die terecht staat in Aken, was lid van het moordcommando dat onder de codenaam Silbertanne willekeurige Nederlanders liquideerde. Onder de slachtoffers was de vader van Janny Lok, schoolmeester in Ravenswoud.

Het is 65 jaar geleden dat Janny Lok getuige was van de brute moord op haar vader. Als ze aan die dramatische nacht terugdenkt, hoort ze nóg het hartverscheurende huilen van haar broertje Jaap. Voor de ogen van zijn vrouw en twee kinderen werd schoolmeester Anje Lok op 19 mei 1944 voor zijn huis doodgeschoten. Janny was toen een meisje van 11 jaar.

Klik hier voor het volledige bericht op Trouw.nl

Naar het dossier Heinrich Boere op Trouw.nl

De Silbertanne Lijst

13 november 2009 14:31, by 1 comment

Dit is de eerste – voorlopige – lijst van slachtoffers van het geheime project Silbertanne. Op deze lijst staan de namen van 48 Nederlanders, die tussen september 1943 en september 1944 werd geliquideerd door leden van de Germaansche SS – zelf ook Nederlanders. Vijf personen raakten gewond, maar overleefden. Bij de laatste twee personen is onzeker of het om Silbertanne-moorden ging. De lijst is nog in opbouw en zal door de beide initiatiefnemers, Frank Meijerink en Herman Soepenberg uit Ommen, op de site van Stiwot (stichting Informatie Wereldoorlog Twee) voortdurend worden aangepast.

28 september 1943: Jan Dijkstra, garagehouder in Meppel; dr. Engbertus Johannes Roelfsema, chirurg in het ziekenhuis van Meppel; Arend Boldewijn, schoolhoofd in Staphorst.

16 oktober 1943: Louis Dobbelmann, paardenhandelaar in Apeldoorn.

18 oktober 1943: A. M. de Jong, schrijver in Blaricum.

28 oktober 1943: dr. Jan Boes, ziekenhuisdirecteur in Wageningen.

2 november 1943: Gerrit Pieter Beukema, ambtenaar in Grootegast.

4 november 1943: Taeke Schuilenga, fabriekseigenaar in Surhuisterveen.

8 december 1943: Leendert Bastiaan Verdoorn, beambte in Heemstede.

31 december 1943: Leo Bohemen, vertegenwoordiger in Groningen; Johannes Swint, verzekeringsagent in Groningen; Pieter van Dooren, directeur ambachtsschool in Groningen; Dirk Bos, stationschef in Onnen; Bront Bossinga, directeur spaarbank in Groningen; Freerk Zigterman, eigenaar meubelzaak in Groningen.

4 januari 1944: dr. Christiaan de Jong, leraar wiskunde in Leiden; Henri Herman Flu, huisarts in Leiden; Harmen Douma, hoofd Leidse schoolvereniging.

13 januari 1944: Johan Houtman, arbeider in Soest; Wim van Goor, directeur gemeentewerken in Soest.

14 januari 1944: Klaas Brons in Soest; Jan Schalkx, politie-ambtenaar in Soest; Andries Koehof, metaalbewerker in Soest.

24 januari 1944: Johannes Amerika, hoofd lagere school in Groningen.

9 april 1944: dr. Laurens Johannes Büller, chirurg in Beverwijk; B. W. Paauw, directeur arbeidsbureau in Beverwijk, raakte gewond, maar overleefde.

24 april 1944: Riekus Pot, leider distributiekantoor in Stedum en Pot Sr., vader van Riekus, raakten beiden gewond, maar overleefden.

25 april 1944: Hendrik Heijs, directeur lagere school in Middelstum; Cornelis C. G. Bos, bakkersknecht in Zuidwolde; Jan K. Dwarshuis, bakker in Zuidwolde; Jan Reinder Visser in Zuidwolde; Klaas Havinga, slager in Zuidwolde.

19 mei 1944: Anje Lok, schoolhoofd in Ravenswoud.

30 juni 1944: Albert Marten Rinkema, veehouder in Rottum.

6 juli 1944: dr. Josua Bromet, leraar in Arnhem.

12 juli 1944: Cornelis Robertus, directeur transportbedrijf in Groningen; Hendrikus Hazelhorst in Groningen.

13 juli 1944: Hendrik Top in Grootegast; Kornelis van der Meulen in Grootegast.

14 juli 1944: Fritz Hubert Ernst Bicknese, apotheker in Breda.

19 juli 1944: mr. A. R. P. Mees, hereboer in Apeldoorn.

4 augustus 1944: Dirk Ubbels in Beemster.

15 augustus 1944: P. J. C. Smulders, burgemeester van Someren; Willem J. M. Wijnen, burgemeester van Asten; Frans Eijsbouts, textielfabrikant in Someren, raakte gewond, maar overleefde.

30 augustus 1944: Fulps Vincentinus Valstar in Rotterdam; Dirk Voskamp Sr., journalist te Naaldwijk, vermoord in Rotterdam.

3 september 1944: Bertus van Aken in Voorschoten, raakte zeer ernstig gewond, maar overleefde; Teunis de Groot, rijwielhandelaar in Voorschoten; Frans Willem Kusters, kantoorbediende in Wassenaar.

11 september 1944: Th. J. Eskens, advocaat in Amsterdam (onzeker); Gerrit den Hertog, wachtmeester rijkspolitie in Coevorden (onzeker).

Naar de lijst op www.stiwot.nl

Na 65 jaar lijst slachtoffers SS-commando

12 november 2009 11:05, by No comments yet

Bijna 65 jaar na de Tweede Wereldoorlog is er voor het eerst een lijst van slachtoffers opgesteld van een geheim commando dat in 1943 en 1944 zeker 45 Nederlanders liquideerde.

Het gaat om de Silbertanne-moorden, die werden uitgevoerd door Nederlanders aangesloten bij de Germaansche SS. De opzet was het ondermijnen van de ondergrondse in Nederland. Voor iedere door het verzet vermoorde Duitser of NSB’er moesten enkele vooraanstaande, willekeurige burgers worden doodgeschoten. Ze werden ’s nachts uit hun woning gehaald en gedood.

Klik hier voor het volledige bericht op Trouw.nl.